“Als je het maar naar je lol hebt.” Ze griste de zak chips uit mijn handen en trok hem open.
“Jij krijgt zo vis met aardappelen,” zei ik.
“Chips gelden niet als aardappelen,” was het antwoord.
Dat was nieuws voor me, als ik vanochtend de krant had gelezen had het me misschien niet zo verbaasd.
“Als je het maar naar je lol hebt.” Dat zeiden we vroeger tegen elkaar. Maar niet heus, maar ik moest er om grinniken, van binnen, ik verspil mijn energie niet graag aan uitbundigheid, en dat was het belangrijkste. De vis ging samen met mijn vandaag opgaande ideeën over wat leuk was de oven in. Buiten was het weer beter dan gisteren. In de keuken was het warmer dan op straat. Ik tuurde de ovenklok na en dacht na over kleine gebeurtenissen met grote gevolgen.
In 1914 reed Franz Ferdinand een straat in waar de man die hem twee uur eerder had geprobeerd te vermoorden net een broodje aan het weghappen was. Die tweede kans liet die man, Gavrilo Princip, niet lopen. De dood van Franz Ferdinand was het excuus dat de Habsburgers nodig hadden om de Serviërs eens even een lesje te leren. De rest is, zoals dat heet, geschiedenis.
Toch is een wereldoorlog niet het eerste waar ik nu aan denk sinds ik deze foto uit 1895 zag waarop Franz Ferdinand poseert als mummie. Hij was de enige niet die zich toen zo liet vereeuwigen. Over trends die passend bij een bepaalde tijd en plaats in een andere tijd en plaats vreemd en opmerkelijk overkomen kun je leuk nadenken terwijl je wacht tot de vis in de oven gaar is.
“Als je het maar naar je lol hebt,” moet de edelman uit Oostenrijk-Hongarije hebben gedacht. Hij zou nog bijna 20 jaar leven voordat een chauffeur met een haperend oriëntatievermogen de auto waarin hij zat onder de neus van zijn moordenaar zou parkeren. De rest daarna is geschiedenis.
De vis die in oven op gaarheid wachtte is inmiddels ook geschiedenis. De afwas niet. “Als je het maar naar je lol hebt,” denk ik als ik de kaboutertjes het slagveld van potten, pannen, bestek en een ovenschaal wijs waar hun een noeste, nobele arbeid wacht.
